Lisinopril Eg 20mg Orifarm Tabl 98

1. Wanneer mag u Lisinopril EG niet innemen of moet u er extra voorzichtig mee zijn? Wanneer mag u Lisinopril EG niet innemen?  U bent allergisch voor lisinopril, voor een ander geneesmiddel uit dezelfde geneesmiddelengroep als lisinopril (ACE-remmers), of voor een van de andere stoffen die in Lisinopril EG zitten. Deze stoffen kunt u vinden in rubriek 6.  als u eerder een allergische reactie op lisinopril of op vergelijkbare geneesmiddelen (ACEremmers) heeft gehad met symptomen zoals jeuk, netelroos, piepende ademhaling of zwelling van de handen, keel, mond of oogleden.  als u of iemand van uw familie allergische reacties heeft gehad die aanleiding gaven tot moeilijkheden om te ademen of te slikken, zwelling van de handen, voeten of enkels, het gezicht, de lippen, tong of keel (angio-oedeem) of als u in andere omstandigheden angio-oedeem heeft gehad.  als u meer dan 3 maanden zwanger bent. (Het is ook beter Lisinopril EG te vermijden in het vroege stadium van de zwangerschap – zie rubriek over zwangerschap).  U heeft diabetes of een nierfunctiestoornis en u wordt behandeld met een bloeddrukverlagend geneesmiddel dat aliskiren bevat.  als u sacubitril/valsartan, een geneesmiddel dat wordt gebruikt voor de behandeling van een type langdurig (chronisch) hartfalen bij volwassenen, gebruikt of heeft gebruikt, omdat het risico op angio�oedeem (een snelle onderhuidse zwelling, op een plek zoals de keel) dan verhoogd is. Wanneer moet u extra voorzichtig zijn met Lisinopril EG? Neem contact op met uw arts of apotheker voordat u dit middel inneemt. Als u een van de volgende geneesmiddelen voor de behandeling van hoge bloeddruk inneemt:  een angiotensine II-receptorantagonist (ARB's) (ook bekend als sartans – bijvoorbeeld valsartan, telmisartan, irbesartan), in het bijzonder als u diabetes-gerelateerde nierproblemen heeft  aliskiren. Uw arts zal mogelijk regelmatig uw nierfunctie, bloeddruk en het aantal elektrolyten (bv. kalium) in uw bloed controleren. Zie ook de informatie in de rubriek "Wanneer mag u Lisinopril EG niet gebruiken? Vertel uw arts of apotheker als u een medische aandoening of ziekte heeft of heeft gehad, vooral als het één van onderstaande is: Zwangerschap Licht uw arts in als u denkt dat u zwanger bent (of zou kunnen worden). Lisinopril EG is niet aanbevolen tijdens de vroege zwangerschap en mag niet genomen worden als u meer dan 3 maanden zwanger bent, aangezien het ernstige schade kan berokkenen aan uw baby wanneer het gebruikt wordt in dat stadium (zie rubriek over zwangerschap).

Symptomatische hypotensie (lage bloeddruk) In zeldzame gevallen kan Lisinopril EG een lage bloeddruk (symptomatische hypotensie) veroorzaken, vooral in het begin van de behandeling. De kans dat dit gebeurt, is groter bij patiënten die:  uitdroging of zoutdepletie vertonen, bv. door het gebruik van plastabletten (diuretica), beperkte zoutopname (zoals een zoutarm dieet), dialyse, diarree of braken (zie ook rubriek 2. "Gebruikt u nog andere geneesmiddelen?" en 4. "Mogelijke bijwerkingen").  een ernstige vorm van hoge bloeddruk hebben ten gevolge van een nierziekte (renineafhankelijke hypertensie) (zie ook rubriek 2. "Gebruikt u nog andere geneesmiddelen?" en 4. "Mogelijke bijwerkingen").  lijden aan ernstig hartfalen (wegens het gebruik van hoge dosissen plastabletten, met of zonder verminderde nierfunctie).  een ischemische hartziekte of cerebrovasculaire ziekte hebben. Lisinopril EG zou een hartaanval (myocardinfarct) of een beroerte (cerebrovasculair accident) kunnen veroorzaken. Daarom is zorgvuldig medisch toezicht van deze patiënten vereist. Als u een verhoogd risico heeft op een bloeddrukdaling, zal uw arts u nauwgezet controleren, vooral in het begin van de behandeling of bij een dosisverandering. Als uw bloeddruk te sterk daalt Als uw bloeddruk te sterk daalt, moet u gaan neerliggen. Als dit blijft duren, heeft u mogelijk medische hulp nodig. Een tijdelijke bloeddrukdaling betekent niet dat u de behandeling met Lisinopril EG niet kan voortzetten. Wanneer uw bloeddruk weer normaal is, mag u Lisinopril EG zoals gewoonlijk innemen. In sommige gevallen kan het echter nodig zijn om de dosis te verlagen of de behandeling stop te zetten. Raadpleeg uw arts als uw bloeddruk te sterk of vaak daalt. Aandoeningen van de hartkleppen of de hartspier Wees extra voorzichtig met Lisinopril EG als u lijdt aan:  een vernauwing van de hartkleppen (mitralis- of aortaklepstenose), wat de uitstroom van bloed uit het hart belemmert  een verdikking van de hartspier (hypertrofe cardiomyopathie) Licht uw arts in over uw aandoeningen en vraag hem/haar om raad. Overgevoeligheidsreacties (allergische reacties) of angio-oedeem In sommige gevallen hebben ACE-remmers (waaronder lisinopril) een levensbedreigende allergische reactie, angio-oedeem genoemd, veroorzaakt. Zeer zelden werden fatale gevallen van angio-oedeem gerapporteerd geassocieerd met zwelling van het strottenhoofd of de tong ten gevolge van een obstructie van de luchtwegen. Stop de inname van Lisinopril EG en neem onmiddellijk contact op met uw arts als u symptomen van angio-oedeem ervaart, zoals:  zwelling van het gezicht, de ledematen, lippen, tong en/of keel  moeilijkheden om te slikken  moeilijkheden om te ademen  netelroos De kans is groter dat u angio-oedeem ontwikkelt als:  u een donkere huidskleur heeft.  u vroeger angio-oedeem heeft gehad, zelfs als dit niet door een ACE-remmer werd veroorzaakt (zie bovenstaande rubriek "Wanneer mag u Lisinopril EG niet innemen?"). Als u een van de volgende geneesmiddelen inneemt, kan het risico op angio-oedeem (een snelle zwelling onder de huid in gebieden zoals de keel) verhoogd zijn:  Racecadotril, een geneesmiddel voor de behandeling van diarree;

 Geneesmiddelen die gebruikt worden om afstoting van een orgaantransplantaat te voorkomen en bij de behandeling van kanker (bijvoorbeeld temsirolimus, sirolimus, everolimus);  Vildagliptine, een geneesmiddel voor de behandeling van diabetes. Levensbedreigende anafylactoïde (allergische) reacties zijn opgetreden bij patiënten die samen met ACE�remmers de volgende behandelingen kregen: Licht uw arts in dat u Lisinopril EG inneemt als u:  hemodialyse ondergaat (met high-flux-membranen, bv. AN 69)  LDL-aferese (LDL staat voor lage-dichtheid lipoproteïne) ondergaat (een speciale techniek om vet uit het bloed te verwijderen)  een desensibilisatiebehandeling ondergaat, bv. voor bijen- en wespengif (hymenopteragif) Etnische verschillen Net zoals andere ACE-remmers kan Lisinopril EG minder efficiënt zijn bij patiënten met een donkere huidskleur. De kans dat angio-oedeem optreedt, is ook groter bij patiënten met een donkere huidskleur dan bij patiënten met een bleke huidskleur. Nierziekten Als u een nierziekte of een verminderde nierfunctie heeft, is het mogelijk dat uw arts uw kaliumgehalte en serumcreatininegehalte zorgvuldig moet controleren en de dosering van lisinopril moet aanpassen (zie ook "Hoe neemt u Lisinopril EG in?"). U mag Lisinopril EG niet innemen als u onlangs een niertransplantatie heeft ondergaan. Speciale aandoeningen kunnen effect hebben op de nieren:  Bij patiënten met hartfalen kan een lage bloeddruk veroorzaakt door ACE-remmers de nierfunctie verslechteren. In deze situatie is melding gemaakt van acuut nierfalen dat gewoonlijk omkeerbaar was.  Bij sommige patiënten met een vernauwing van de bloedvaten naar de nier (mono- of bilaterale nierarteriestenose) die behandeld werden met ACE-remmers, werd een verhoging van het bloedureumgehalte en het serumcreatininegehalte waargenomen. De kans dat dit optreedt, is groter bij patiënten met een verminderde nierfunctie. Deze verhogingen zijn gewoonlijk omkeerbaar na stopzetting van de behandeling.  Patiënten die ook een hoge bloeddruk hebben ten gevolge van een aandoening van de nierslagaders (renovasculaire hypertensie), lopen meer gevaar voor een lage bloeddruk en een verminderde nierfunctie. Deze patiënten moeten de behandeling onder strikt medisch toezicht starten met een lage dosis en met zorgvuldige dosisaanpassingen. Behandeling met plastabletten (diuretica) moet gestopt worden en de nierfunctie moet gecontroleerd worden tijdens de eerste weken van de behandeling met Lisinopril EG.  Bij sommige patiënten met hoge bloeddruk zonder duidelijke vooraf bestaande ziekte van de bloedvaten van de nieren (vasculaire nierziekte) trad een verhoging van het bloedureumgehalte en het serumcreatininegehalte op. Deze verhogingen waren gewoonlijk licht en voorbijgaand van aard. De kans dat dit optreedt, is groter bij patiënten met een verminderde nierfunctie. Als dit gebeurt, kan uw arts de dosis verlagen of u een ander geneesmiddel voorschrijven. Als uw nierfunctie verslechtert, moet uw arts uw behandeling zorgvuldig evalueren. Het is mogelijk dat hij/zij u vraagt om de inname van Lisinopril EG stop te zetten. Leverziekten In zeer zeldzame gevallen werden ACE-remmers in verband gebracht met een syndroom dat begint met een gele verkleuring van de huid en het oogwit doordat de galstroom van de lever naar de darm geblokkeerd is (cholestatische geelzucht), en dat leidt tot het afsterven van de levercellen (levernecrose) en (soms) tot de dood. Als u geelzucht krijgt, moet u de inname van Lisinopril EG stopzetten en onmiddellijk contact opnemen met uw arts. Als uw arts een wijziging van de leverenzymen opmerkt, kan hij/zij u vragen om de behandeling stop te zetten. Wijziging van het aantal bloedcellen Tijdens de behandeling met ACE-remmers is melding gemaakt van wijzigingen van het aantal bloedcellen (zie rubriek 4. "Mogelijke bijwerkingen"). Deze wijzigingen kunnen u vatbaarder maken voor infecties, bloedingen of blauwe plekken. Breng uw arts op de hoogte als u één van deze tekenen opmerkt. Hij/zij zal het aantal bloedcellen controleren en u mogelijk vragen om de behandeling stop te zetten, indien nodig. Sommige van deze wijzigingen zijn omkeerbaar na stopzetting van de behandeling met de ACE-remmer. U moet uitermate voorzichtig zijn en uw arts om raad vragen als:  u lijdt aan een aandoening van het bindweefsel, zoals bloed, bot en kraakbeen (collageen vasculaire ziekte)  u één van de volgende geneesmiddelen gebruikt:  immunosuppressiva (geneesmiddelen om de werking van het immuunsysteem te verlagen, bv. na een orgaantransplantatie)  allopurinol (om jicht en hoge urinezuurgehaltes in het bloed te behandelen)  procaïnamide (om een onregelmatige hartslag te behandelen) Dit is bijzonder belangrijk als uw nieren niet goed functioneren. Verhoging van het kaliumgehalte in het bloed (hyperkaliëmie) U loopt een verhoogd risico op hyperkaliëmie als:  uw nieren niet goed functioneren  u lijdt aan suikerziekte (diabetes mellitus)  u andere geneesmiddelen neemt die geassocieerd worden met stijgingen van het serumkaliumgehalte Als u echter één van bovenvermelde middelen moet innemen, zal uw arts het kaliumgehalte in uw bloed regelmatig moeten controleren (zie rubriek "Gebruikt u nog andere geneesmiddelen?"). Suikerziekte Als u orale geneesmiddelen voor suikerziekte of insuline gebruikt, moet uw bloedsuikergehalte in de eerste maand zorgvuldig gecontroleerd worden (zie rubriek "Gebruikt u nog andere geneesmiddelen?"). Het is mogelijk dat de dosis van het geneesmiddel voor suikerziekte moet worden aangepast. Operatie of verdoving Als u naar het ziekenhuis moet gaan voor een operatie of een tandheelkundige ingreep moet ondergaan, moet u de arts of tandarts laten weten dat u Lisinopril EG neemt voordat u verdoofd wordt. Lithium U dient uw arts te informeren als u lithium of lithium bevattende geneesmiddelen (gebruikt voor de behandeling van manie of depressie) inneemt. De combinatie van Lisinopril EG en lithium wordt doorgaans niet aanbevolen (zie rubriek 2 "Gebruikt u nog andere geneesmiddelen?").

• uw bloeddruk te hoog is.
• u lijdt aan hartfalen. Dit betekent dat uw hart het bloed niet meer zo goed in uw lichaam rondpompt
  als vroeger, wat leidt tot ziektegerelateerde symptomen zoals vermoeidheid,
• kortademigheid of zwelling van de enkels en voeten.
• u een hartaanval heeft gehad [in dat geval wordt Lisinopril EG binnen de 24 uur als kortdurende (6
  weken) behandeling gebruikt].
• u nierproblemen heeft ten gevolge van diabetes en hoge bloeddruk.

Gebruikt u nog andere geneesmiddelen? Gebruikt u naast Lisinopril EG nog andere geneesmiddelen, heeft u dat kort geleden gedaan of bestaat de mogelijkheid dat u in de nabije toekomst andere geneesmiddelen gaat gebruiken? Vertel dat dan uw arts of apotheker. De effecten van dit geneesmiddel kunnen anders zijn als het gelijktijdig met bepaalde andere geneesmiddelen wordt ingenomen. Vertel het uw arts of apotheker met name als u een van de volgende geneesmiddelen gebruikt, heeft gebruikt of mogelijk in de nabije toekomst gaat gebruiken:

De volgende geneesmiddelen kunnen het effect van Lisinopril EG versterken en bijgevolg het risico op een lage bloeddruk (hypotensie) verhogen:  plastabletten (diuretica). Licht uw arts in als u al plastabletten neemt. De arts zal u zeggen dat u 2 tot 3 dagen voordat u start met Lisinopril EG, met deze diuretische behandeling moet stoppen.  andere bloeddrukverlagende (antihypertensieve) geneesmiddelen  glyceryltrinitraat (om angina pectoris en hartfalen te behandelen) en andere nitraten  andere vasodilatatoren (geneesmiddelen die de bloedvaten verwijden)  tricyclische antidepressiva (om depressie te behandelen)  antipsychotica (om psychische ziekten/psychose te behandelen)  anesthetica De volgende geneesmiddelen kunnen het effect van Lisinopril EG afzwakken:  niet-steroïdale anti-inflammatoire geneesmiddelen (pijnstillers), waaronder acetylsalicylzuur (aspirine), in dosissen hoger dan 3 g per dag. Langdurig gebruik van deze pijnstillers kan het bloeddrukverlagende effect van Lisinopril EG afzwakken. Bovendien bestaat er gevaar voor een verhoging van het serumkaliumgehalte en een verslechtering van de nierfunctie, inclusief nierfalen.  sympathicomimetica (geneesmiddelen met een stimulerend effect die de bloeddruk verhogen) Lisinopril EG kan het effect van de volgende geneesmiddelen wijzigen:  geneesmiddelen om het bloedsuikergehalte te verlagen (insuline, orale geneesmiddelen voor suikerziekte). Er is gevaar voor hypoglykemie (laag bloedsuikergehalte), vooral in het begin van de behandeling en bij patiënten met een verminderde nierfunctie.  lithium (gebruikt voor de behandeling van manie of depressie). U mag Lisinopril EG niet samen met lithium nemen. Als deze combinatie echter noodzakelijk is, moet het lithiumgehalte in uw bloed zorgvuldig gecontroleerd worden. Gelijktijdige behandeling met Lisinopril EG en thiaziden (een diuretisch geneesmiddel) kan het risico op interacties verhogen. Gelijktijdig gebruik van de volgende geneesmiddelen en Lisinopril EG kan het risico op bijwerkingen verhogen. Deze bijwerkingen omvatten nierfalen, wijzigingen van het aantal bloedcellen en hyperkaliëmie (hoog kaliumgehalte in het bloed):  Kaliumsupplementen (inclusief zoutvervangers), kaliumsparende plasmiddelen en andere geneesmiddelen die de hoeveelheid kalium in uw bloed kunnen verhogen (bijvoorbeeld trimethoprim en co-trimoxazol voor infecties veroorzaakt door bacteriën; ciclosporine, een geneesmiddel dat het immuunsysteem onderdrukt dat gebruikt wordt om afstoting van een orgaantransplantaat te voorkomen; en heparine, een geneesmiddel dat gebruikt wordt om het bloed te verdunnen om het vormen van bloedstolsels te voorkomen).  Gelijktijdig gebruik van geneesmiddelen waaronder injecteerbaar goud (bv. om reuma of gewrichtsaandoeningen te behandelen) en Lisinopril EG kan het risico op een zogenaamde nitritoïde reactie (verwijding van de bloedvaten) verhogen, met symptomen zoals roodheid van het gezicht, zich ziek voelen, duizeligheid en een bloeddrukdaling, die zeer ernstig kan zijn.  Geneesmiddelen die meestal worden gebruikt om afstoting van getransplanteerde organen te voorkomen (sirolimus, everolimus en andere geneesmiddelen die behoren tot de klasse van mTOR�remmers). Zie de rubriek "Wanneer moet u extra voorzichtig zijn met Lisinopril EG?" Uw arts kan uw dosis aanpassen en/of andere voorzorgsmaatregelen nemen: als u een angiotensine II-receptorantagonist (ARB) of aliskiren inneemt (zie ook de informatie in de rubrieken "Wanneer mag u Lisinopril EG niet gebruiken?" en "Wanneer moet u extra voorzichtig zijn met Lisinopril EG?")

• duizeligheid
• hoofdpijn
• orthostatische effecten (inclusief hypotensie; in dit geval gaat het om een bloeddrukdaling wanneer u
  rechtop gaat staan, wat aanleiding geeft tot duizeligheid, een licht gevoel in het hoofd of flauwvallen)
• hoest
• diarree
• braken
• verstoring van de nierfunctie (renale disfunctie)

• U bent allergisch voor lisinopril, voor een ander geneesmiddel uit dezelfde geneesmiddelengroep als
  lisinopril (ACE-remmers), of voor een van de andere stoffen die in Lisinopril EG zitten. Deze stoffen
  kunt u vinden in rubriek 6.
• als u eerder een allergische reactie op lisinopril of op vergelijkbare geneesmiddelen (ACEremmers)
  heeft gehad met symptomen zoals jeuk, netelroos, piepende ademhaling of zwelling van de handen,
  keel, mond of oogleden.
• als u of iemand van uw familie allergische reacties heeft gehad die aanleiding gaven tot moeilijkheden
  om te ademen of te slikken, zwelling van de handen, voeten of enkels, het gezicht, de lippen, tong of
  keel (angio-oedeem) of als u in andere omstandigheden angio-oedeem heeft gehad.
• als u meer dan 3 maanden zwanger bent. (Het is ook beter Lisinopril EG te vermijden in het vroege
  stadium van de zwangerschap – zie rubriek over zwangerschap).
• U heeft diabetes of een nierfunctiestoornis en u wordt behandeld met een bloeddrukverlagend
  geneesmiddel dat aliskiren bevat.
• als u sacubitril/valsartan, een geneesmiddel dat wordt gebruikt voor de behandeling van een type
  langdurig (chronisch) hartfalen bij volwassenen, gebruikt of heeft gebruikt, omdat het risico op angiooedeem (een snelle onderhuidse zwelling, op een plek zoals de keel) dan verhoogd is.

Bent u zwanger, denkt u zwanger te zijn, wilt u zwanger worden of geeft u borstvoeding? Neem dan contact op met uw arts of apotheker voordat u dit geneesmiddel gebruikt.

Zwangerschap Licht uw arts in als u denkt dat u zwanger bent (of zou kunnen worden). Uw arts zal u gewoonlijk aanraden de inname van Lisinopril EG stop te zetten vooraleer u zwanger wordt of zodra u weet dat u zwanger bent, en een ander geneesmiddel dan Lisinopril EG in te nemen. Lisinopril EG is niet aanbevolen tijdens de vroege zwangerschap en mag niet genomen worden als u meer dan 3 maanden zwanger bent, aangezien het uw baby ernstige schade kan berokkenen, als het na 3 maanden zwangerschap wordt gebruikt.

Borstvoeding Informeer uw arts als u borstvoeding geeft of van plan bent borstvoeding te geven. Lisinopril EG wordt niet aanbevolen aan moeders die borstvoeding geven en uw arts kan een andere behandeling voor u kiezen als u borstvoeding wenst te geven, vooral als uw baby een pasgeboren of te vroeg geboren kind is.

Lisinopril EG mag alleen of samen met andere bloeddrukverlagende geneesmiddelen worden gebruikt.
De normale aanvangsdosis is 10 mg eenmaal per dag. Minstens om de 2 tot 4 weken zal de dosis
geleidelijk aan verhoogd worden totdat uw bloeddruk efficiënt onder controle is.
De gebruikelijke dosis voor langdurig gebruik is 20 mg eenmaal per dag. Afhankelijk van uw respons op
de behandeling kan de dosis geleidelijk aan verhoogd worden tot de maximale dosis van 80 mg eenmaal
per dag.
Als u al plastabletten neemt, zal uw arts u vragen om 2 tot 3 dagen voordat u met Lisinopril EG start, met
deze diuretische behandeling te stoppen. Als de diuretische behandeling niet kan worden gestopt, dient de
behandeling met lisinopril gestart te worden met 5 mg eenmaal per dag. De volgende dosis zal in functie
van uw bloeddrukrespons worden aangepast. De diuretische behandeling mag hervat worden.
Als u nierproblemen heeft, moet u mogelijk met een lagere dosis starten. Uw arts zal op basis van de
ernst van uw nierziekte de dosering bepalen. Hij/zij zal u zorgvuldig controleren, vooral in het begin van
de behandeling (zie rubriek "Wanneer moet u extra voorzichtig zijn met Lisinopril EG?; Nierziekten").